De wai khru ram muay uitgelegd

Wat de woorden betekenen

Vier Thaise woorden vormen de naam. Een wai is de respectvolle groet met de handpalmen tegen elkaar; khru, ontleend aan het Sanskriet guru, betekent leraar; ram is dansen op klassieke wijze; muay is boksen. Samen komt de uitdrukking in het Engels ruwweg neer op een krijgsdans als eerbetoon aan de leraar, en in het alledaagse Thais wordt het ingekort tot wai khru of ram muay. Hetzelfde idee van eer betonen aan je leraar loopt door de Thaise muziek, het gemaskerde khon-dansdrama en de zwaardkunst krabi krabong, net als door Muay Thai.

Rond de ring cirkelen

Bij het betreden van de ring loopt een vechter er tegen de klok in omheen en stopt bij elke hoek om te bidden, waarbij hij daar drie keer het hoofd buigt: telkens voor de Boeddha, zijn leer, de Dharma, en de gemeenschap van monniken, de Sangha. Pas dan begint de dans. In de tijd dat wedstrijden voor koninklijk publiek werden uitgevochten, strekte de groet zich ook uit tot de koning; nu gaat de eer naar leraren, ouders en voorouders. Het is evenzeer een blijk van respect als een voorbereiding.

De dans zelf

De ram muay is persoonlijk. Hij kan lang en ingewikkeld zijn of kort en eenvoudig, en de gebaren worden traditioneel herleid tot Hanuman, de apenheld uit de Ramayana. Vaak bevat hij aanwijzingen over wie de vechter heeft getraind en waar hij vandaan komt. Voor een bezoeker is het het traagste en stilste deel van de avond en een kans om de vechters in je op te nemen voordat de actie begint.

De hoofdband en de armbanden

Veel vechters komen de ring in met een mongkhon, een hoofdband, en pra jiad, armbanden. Het gebruik stamt uit de lange eeuwen van oorlog in Siam. Voor een gevecht scheurde een jonge man een stuk van de kleding van iemand van wie hij hield, vaak de sarong van zijn moeder, en droeg het mee de strijd in voor geluk en om kwade geesten op afstand te houden. In de moderne ring staat de hoofdband voor de gym van de vechter. Een trainer overhandigt hem pas wanneer hij een vechter klaar acht om namens het kamp te vechten, en na het ritueel neemt hij hem vaak weer terug en legt hem in de hoek.

De muziek: sarama

Het ritueel wordt begeleid door muziek die sarama heet. Tot vier muzikanten spelen haar: één op de pi, een blaasinstrument met een viervoudig riet, verwant aan de hobo; twee op de klong khaek, een paar trommels; en één op de ching, kleine koperen cimbalen die de maat aangeven. Het tempo is traag en statig tijdens de ram muay. Zodra het gevecht begint, versnelt de muziek om de actie en het publiek bij te houden, en vanaf dat moment heet zij phleng muay, boksmuziek. Andere kickboksporten hebben niets dat erop lijkt.

Een ceremonie met een eigen dag

Elk jaar op 17 maart viert Thailand Muay Thai-dag met een Muay Thai-festival en een wai khru-ceremonie, ter nagedachtenis aan Nai Khanom Tom, de vechter rond wie een beroemd verhaal zich afspeelt na de val van Ayutthaya in 1767. Geleerden twisten of het verhaal geschiedenis of legende is, maar de datum is uitgegroeid tot het eigen festival van de sport, en zij plaatst de groet aan de leraar, het ritueel dat je voor elke wedstrijd ziet, in het hart van de viering.

Het bekijken als bezoeker

Zorg dat je op je stoel zit voordat elke wedstrijd begint, want het ritueel is kort en makkelijk te missen als je nog bij de bar staat. Je hoeft niets te doen: kijk toe, houd het gesprek gedempt en bewaar het gejuich voor het gevecht. Maak gerust foto's, maar houd je telefoon laag zodat de mensen achter je kunnen zien. Wil je meer begrijpen van wat je ziet zodra de handschoenen elkaar raken, dan zet de homepagina de stoten, de clinch en de puntentelling uiteen.

Lees verder: Khao Lak Muay Thai: de moeite waard?